"TAM, GDZIE ROSNĄ PORZECZKI" | MONODRAM

BRAK WEJŚCIÓWEK NA WYDARZENIE!

Opowieści Leo Kantora powstawały nie tyle z przekonania autora o wielkiej doniosłości zawartych w nich treści, lecz raczej, by oddać hołd przedstawianym w nich ludziom, ziemi i czasom. Były to opowieści o losach rodziny autora i jego samego w wojennej Rosji: rodzice spędzający wakacje na Krymie tuż przed wojną – młody człowiek na fotografii pod skałą o złowróżbnej nazwie Czarci Palec to jedyny wizerunek zaginionego na froncie ojca, jaki ma Leo Kantor; ucieczka matki z Charkowa na Ural ostatnim eszelonem. Później autor, jego matka i ojczym w powojennej Polsce, na Dolnym Śląsku. Idylliczne miasteczko Strzegom – pięć kilometrów od obozu koncentracyjnego Gross-Rosen – z kamieniołomami i porzeczkami, właściwa mała ojczyzna Kantora, do dzisiaj ważniejsza niż jego dom w dzielnicy willowej Sztokholmu (w ogrodzie przesadzone porzeczki strzegomskie). Studia i praca w Opolu. Losy wybitnych skrzypków, znajomych autora, zmuszonych jak on sam po Marcu 1968 do opuszczenia Polski. Wszystkie opowieści pełne wojennego dramatyzmu lub codzienności – spokojniejszej, lecz tylko na pozór. Zawsze bowiem była ona tymczasowa, niepewna. Podszyta obecnością czarta albo może dybuka. Potencjału zawartego w tych opowieściach nie domyślał się z początku zapewne i sam autor. A jednak zaczęły one szybko żyć własnym życiem: ujawniać nowe sensy losu osobnego, indywidualnego, niepowtarzalnego i jednocześnie malować obraz losu zbiorowego, demonstrując w ten sposób, jak trafną i przejmującą są metaforą. Tak oto powstał Kantora teatr dokumentalny.

z recenzji Zbigniewa Bidakowskiego („Rzeczpospolita”, 13.03.2010)

Leo Kantor – slawista, publicysta, Polak żydowskiego pochodzenia (ur. 1940), ocalały z Holocaustu. Usunięty po Marcu ’68 z pracy w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu. Zmuszony do opuszczenia Polski (na emigrację wyjeżdżał z łódzkiego Dworca Kaliskiego). W latach 1970–2005 związany z Uniwersytetem Sztokholmskim. Od 1990 roku szef Międzynarodowego Forum Kultury w Szwecji, od 1999 – dyrektor Międzynarodowego Festiwalu Filmów Dokumentalnych „Człowiek w świecie”. W latach 1995–2005 członek Szwedzkiej Rządowej Rady ds. Równości Etnicznej. Od roku 2005 szef kolegium redakcyjnego polskoszwedzkiego kwartalnika Suecia Polonia. W 2008 otrzymał Główną Nagrodę Federacji Artystów Szwedzkich za obronę praw człowieka i działania antyfaszystowskie. Mieszka w Sztokholmie. W marcu 2010 Grzegorz Jarzyna, dyrektor TR Warszawa, zaprosił Leo Kantora z monodramem Tam, gdzie rosną porzeczki do swojego teatru. W październiku br. odbędzie się premiera filmu dokumentalnego pod tym samym tytułem.

Tagi: Leo Kantor